คำขวัญประจำตำบล
***วิสัยทัศน์การพัฒนา*** “ บางขันหมากน่าอยู่ ศิลปวัฒนธรรมเฟื่องฟู ประชาชนมีความรู้ ควบคู่คุณภาพชีวิตที่ดี ” ***คำขวัญประจำตำบล***”อิฐมอญบางขันหมาก รกรากไทยรามัญ ลือลั่นหลวงปู่ทอกรัก เอกลักษณ์เด็กจุกโก๊ะแกละ”

ภูมิปัญญาชาวไทยเชื้อสายมอญ

สิ่งสำคัญของคนมอญทั้งชายหญิง เมื่อเข้าวัดเข้าวา คือต้องมีผ้าพาดติดไหล่สักผืน ผ้าผืนดังกล่าวสำหรับผู้ชายก็เรียกว่า ผ้าขาวม้า สำหรับผู้หญิงก็คือ ผ้าสไบ ในขณะที่คนมอญหลายถิ่นนิยมเรียกว่า หยาดโด๊ด แต่มอญน้ำ เค็มแถบสมุทรสาครนิยมเรียกว่า หญาดฮะเหริ่มโตะหรือ สไบมอญ ที่มีรูปแบบลวดลายเฉพาะตัวไม่เหมือนใคร หากได้พบจะทราบทันทีว่าผู้ที่ใช้นั้น ๆ เป็นคนมอญทางสมุทรสาคร หรือชุมชนมอญที่อพยพโยกย้ายไปจากทางสมุทรสาคร เช่น บางกระดี่ บางเลน ไทรน้อย ลาดกระบัง คลองสิบสี่ ลพบุรี อุทัยธานี สุพรรณบุรี ราชบุรี  เป็นต้น

 


หญาดฮะเหริ่มโตะ ใช้ได้ทั้งชายหญิงโดยเฉพาะในวัยหนุ่มสาว แต่ในชายสูงอายุมักใช้ผ้าขาวม้ามากกว่า ขนาดของหญาดฮะเหริ่มโตะ กว้างประมาณ 1 ศอก ยาวประมาณ 4 ศอก ปักลายดอกไม้ตรงริมผ้าตลอดทั้งผืน ลายดอกสอดสลับสีสวยงามตัดกับสีพื้นของผืนผ้า ที่นิยมสีสดใส เช่น แดง ส้ม เขียวตองอ่อนเหลือง ขาว ฟ้า ชมพู และนับเป็นงานฝีมือของลูกผู้หญิงมอญอย่าง หนึ่ง ที่จะต้องลงมือทำด้วยตนเองทุกคน ทุกครัวเรือน ที่สำคัญต้องมีไว้อวดฝีมือกันด้วย เอาไว้ใช้สอยยามออกวัดออกวา และไปงานรื่นเริง ขั้นตอนการทำนั้นเป็นการปักและตกแต่งริมผ้าด้วยมือทุกขั้นตอน โครงของลายนั้นคล้ายๆ กัน (ที่บ้านผู้เขียนยังมีสไบมอญของย่า อยู่ผืนหนึ่ง อายุร่วมร้อยปี ลวดลายก็ยังคงเหมือนอย่างที่ใช้กันในปัจจุบัน) แต่ในส่วนของรายละเอียด ความพิถีพิถันนั้นแล้วแต่ฝีมือของแต่ละคน

วิธีห่มหญาดฮะเหริ่มโตะ เริ่มจาก นำผืนผ้ามาพับตามแนวยาวเป็น 4 ทบ กล่าวคือให้เหลือเพียง เศษหนึ่งส่วนสี่ของความกว้างผืนผ้า พาดจากไหล่ซ้ายไปด้านหลัง อ้อมใต้รักแร้ขวา แล้วขึ้นไปทับบนไหล่ซ้าย โดยเอาด้านที่มีลายดอกไม้ออก หากไปงานรื่นเริง เที่ยวเล่น ก็ใช้คล้องคอแทนหรือพาดลงมาตรงๆ บนไหล่ซ้าย คนมอญเก่า ๆ นั้น เวลาจะออกจากบ้าน โดยเฉพาะยามที่ต้องเข้า วัดเข้าวา แทบจะเรียกได้ว่า หญาดฮะเหริ่มโตะ นั้นเป็นอวัยวะส่วนหนึ่งของร่างกายที่จะขาดเสียมิได้เลย จะเกิดความรู้สึกกระอักกระอ่วนที่ว่า  “ไม่เหมือนเขา”

คำสำคัญ : 
+ breast cloth, สไบ, ย๊าดโด๊ด, สไบมอญ, หญาดฮะเหริ่มโตะ แต่ไม่ใช้ "สะไบ" (ไม่มีในพจนานุกรม)

ปัจจุบัน สไบมอญได้แพร่หลายไปตามชุมชนมอญต่าง ๆ แต่ล่ะชุมชนก็มีลวดลายและเอกลักษณ์ แต่งต่างกันออกไปเฉพาะท้องถิ่น เป็นการสร้างอัตลักษ์ ให้กับตนเอง  มีรูปแบบที่ทันสมัยมากขึ้น ปรับปรุงพัฒนาให้เหมาะแก่การใช้งาน และความต้องการ...

คู่มือการปักสไบมอญ

ขอขอบคุณข้อมูลจาก

บทความโดย  คุณองค์   บรรจุน

คู่มือการปักสไบโดย  คุณสุกัญญา  เบาเนิด

รูปภาพประกอบโดย  คุณอรวรรณ   เชื้อน้อย

บริการข้อมูลต่างๆ